Het Nieuwe Zijn

 

HOOFDSTUK 3: De kracht van de liefde

 

Als de Mensenzoon in zijn heerlijkheid verschijnt en al de engelen met Hem, dan zal Hij plaatsnemen op zijn glorierijke troon. En alle volkeren zullen voor Hem verzameld worden en Hij zal hen van elkaar scheiden, zoals een herder de schapen van de bokken scheidt en Hij zal de schapen aan zijn rechterhand plaatsen, maar de bokken aan zijn linkerhand. Dan zal de Koning tegen hen die rechts van Hem staan zeggen: “Komt, jullie gezegenden van mijn Vader, be-erft het Koninkrijk, dat voor u bereid is vanaf de grondlegging der wereld, want Ik had honger en jullie gaven mij te eten, Ik had dorst en jullie gaven mij te drinken, Ik was een vreemdeling en jullie hebben mij verwelkomd, Ik was naakt en jullie gaven mij kleding, Ik was ziek en jullie bezochten mij en Ik zat in de gevangenis en jullie kwamen naar mij toe”. Dan zullen de rechtvaardigen Hem antwoorden: “Heer, wanneer zagen wij U dan dorst hebben, dat wij U eten gaven, of dorstig en gaven U te drinken? En wanneer zagen wij U als vreemdeling en verwelkomden U, of naakt en kleedden U? En wanneer zagen wij U ziek en in de gevangenis en bezochten U?” En de Koning zal hun antwoorden: “Voorwaar, Ik zeg jullie, voor zover jullie dit aan één van deze broeders hebt gedaan, heb je dat aan Mij gedaan”.

 

Mattheüs 25: 31-40

 

Zo hebben wij de liefde van God leren kennen en geloven wij in zijn liefde voor ons. God is liefde en wie in de liefde blijft, blijft in God en God blijft in hem.

 

1 Johannes 4: 16

 

Een nieuw gebod geef Ik u, dat u elkaar liefhebt. Zoals Ik jullie heb lief gehad, zo moet ook u elkaar liefhebben. Zo kan iedereen weten, dat jullie mijn leerlingen zijn, als men liefde aan elkaar betoont.

 

Johannes 13: 34-35

 

Zijn we na tweeduizend jaar nog in staat te beseffen, wat het betekent, wanneer we zeggen: “God is liefde”? De schrijver van de 1e brief van Johannes wist zeker wel, wat hij schreef, want hij liet er dit op volgen: “Wie in de liefde blijft, blijft in God en God blijft in hem”. Het blijven van God, waardoor Hij ons tot zijn woonplaats maakt, is hetzelfde als ons blijven in de liefde, zodat ons liefhebben onze woonsfeer wordt. God en de liefde zijn niet twee verschillende werkelijkheden, maar zij zijn één. Gods zijn is het zijn van liefde en Gods oneindige macht tot Zijn (Seinsmächtigkeit) is de oneindige kracht van de

 

liefde. Daarom kan iedereen, die eerbied toont voor God in God blijven, als hij in de liefde blijft, maar hij kan niet in God blijven, als hij niet in de liefde blijft. En iedereen, die niet over God spreekt kan in Hem blijven, als hij maar in de liefde blijft. En aangezien de openbaring van God als liefde zijn openbaring in Jezus de Christus is, daarom kan Jezus zeggen, dat velen die Hem niet kennen (van Hem niet weten), toch tot Hem behoren, terwijl velen, die hun aanhankelijkheid aan Hem betonen niet tot Hem behoren. Het enige en ultieme criterium is uiteindelijk de liefde. Want God is liefde en de goddelijke liefde is triomfantelijk openbaar in Christus, de Gekruisigde.

 

Ik wil u het verhaal vertellen van een vrouw, die een paar jaar geleden is overleden en die haar leven leefde door in de liefde te blijven, hoewel ze zelden of nooit de naam van God gebruikte. En zij zou ook verbaasd geweest zijn als iemand haar verteld had, dat zij tot Hem behoorde, die alle mensen oordeelt, omdat Hij liefde is en de liefde is het enige criterium van zijn oordeel.

 

Haar naam is Elsa Brandström, de dochter van de vroegere Zweedse ambassadeur in Rusland. Haar naam was bekend bij en leefde in de harten van honderdduizenden oorlogsgevangenen tijdens de Eerste Wereldoorlog en zij werd de engel van Siberië genoemd. Zij was onmiskenbaar een levende getuige van de waarheid, dat liefde de uiteindelijke zijnsgrond is, zelfs in een eeuw, die tot de donkerste, meest vernietigende en wreedste van alle eeuwen behoort sinds de mensheid bestaat.

 

Toen aan het begin van de Eerste Wereldoorlog op een dag Elsa Brandström uit het raam keek van de Zweedse ambassade in het toenmalige St. Petersburg zag ze, hoe Duitse gevangenen door de straten werden voortgedreven op (hun) weg naar Siberië. Vanaf dat ogenblik kon zij niet langer de pracht en praal van het diplomatenleventje, waarvan zij het tralende middelpunt was, verdragen. Zij werd verpleegster en begon de gevangenkampen te bezoeken. Daar zag ze onbeschrijfelijke verschrikkingen en als een meisje van 24 begon zij, bijna helemaal in haar eentje, het gevecht van de liefde tegen de wreedheid en zij slaagde daarin! Zij moest vechten tegen de weerstand en verdachtmakingen van de autoriteiten, maar zij overwon die. Zij moest vechten tegen de ongegeneerdheid en wetteloosheid van de gevangenbewaarders en zij overwon (die)!

 

Zij bond de strijd aan tegen koude, honger, smerigheid en ziekte, tegen alles wat een onontwikkeld land en een verwoestende oorlog tot stand brachten, en zij kwam dit alles te boven. Het was de liefde, die haar wijze onschuld en voorzichtige moed schonk . Overal waar zij verscheen kwam men de wanhoop te boven en werd het verdriet verzacht. Zij bezocht de hongerigen en ze gaf hun te eten. Zij zag de mensen dorst hebben en zij gaf hun te drinken. Zij gaf de vreemdelingen onderdak en zij kleedde de naakten en de zieken gaf zij weer

 

moed. Zij werd ook zelf ziek en kwam in de gevangenis terecht, maar God bleef in haar: de onweerstaanbare kracht van de liefde zat in haar.

 

Voortdurend werd zij door deze ene kracht, de liefde, (voort-)gedreven. Na de oorlog begon zij een groot project op te starten voor weeskinderen van Duitse en Russische oorlogsgevangenen. Haar zo tussen deze kinderen bezig te zien, voor wie zij de enige altijd schijnende zon was, moet op velen een beslissende diep religieuze indruk gemaakt hebben. Toen de nazi’s aan de macht kwamen werden zij en haar echtgenoot gedwongen Duitsland te verlaten en kwamen zij hierheen (de VS). Hier werd zij de helpster van ontelbaar vele Europese vluchtelingen en tien jaar lang kon ik persoonlijk de geniale creativiteit van haar liefde in ogenschouw nemen. We spraken nooit met elkaar over theologie. Dat was ook niet nodig. Zij maakte God zichtbaar op elk moment van de dag. Want God, die liefde is, bleef in haar en zij in Hem. Ze wekte de liefde van miljoenen t.a.v. haarzelf op, maar ook t.a.v. dat, wat zij zichtbaar maakte: de God, die liefde is. Op haar sterfbed ontving zij een delegatie van de koning van het Zweedse volk, die daarmee ontelbare mensen vanuit heel Europa vertegenwoordigden, en zij verzekerden haar, dat zij nooit vergeten zal worden door degenen, aan wie zij de zin van hun leven had teruggegeven.

 

Het is een zeldzaam geschenk een mens te mogen ontmoeten in wie de liefde – en dat betekent God – zo overvloedig aanwezig is. Zij (de liefde) stelt zowel theologische arrogantie als vrome eenzelvigheid aan de kaak. Zij overtreft de gerechtigheid en is meer dan geloof en hoop. Het is namelijk de presentie van God zelf! Want God is liefde. Op ieder moment van ware liefde wonen we in God en woont God in ons.

 

 

Lees meer uit: Het Nieuwe Zijn

Paul Tillich (1886-1965)

Deze website, geïnitieerd en beheerd door Dr. Cees Huisman, heeft als doelstelling om de filosofie en de theologie van Paul Tillich meer bekendheid te geven in Nederland. Zo zullen hier (nieuwe) vertalingen van bekende en minder bekende werken van Paul Tillich in het Nederlands verschijnen, alsook beschouwingen en artikelen over hem.
Het is mijn stellige overtuiging, dat Paul Tillich’s denken nog springlevend is en nog steeds betekenis heeft voor de kerk, de maatschappij en de cultuur in West-Europa -  ook in Nederland, ook al overleed deze bijzondere theoloog ruim 50 jaar geleden.
In de komende maanden en jaren zal de content van deze website in omvang toenemen en alleen daaruit al zal de relevantie van zijn theologie blijken.

E-mail

Wilt u meer weten? Stuur dan een e-mail. This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.